ΕΛΛΑΚΤΩΡ: Η ιστορική μάχη, το παρασκήνιο και η νίκη των Αφών Καλλιτσάντση
Στην ιστορία του ελληνικού επιχειρείν θα παραμείνει η γενική συνέλευση της 24ης Ιουλίου κατά την οποία οι, για πολλές δεκαετίες, ισχυροί άνδρες του ομίλου Ελλάκτωρ, Λεωνίδας Μπόμπολας και Δημήτρης Κούτρας, εξοβελίστηκαν από τη διοίκηση, μετά από πρωτοβουλία άλλων μετόχων, που έθεσαν στην κρίση της γενικής συνέλευσης ένα συνολικό σχέδιο για εκτεταμένες αλλαγές σε οργανωτικό και διοικητικό επίπεδο, αλλά και για την υιοθέτηση μιας νέας επιχειρησιακής στρατηγικής.
Πρόκειται για ένα case study μοναδικό στα ελληνικά χρονικά, καθώς οι δύο άντρες κατάφεραν μέσα από διμερείς επαφές και από έναν ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με το ευρύ επενδυτικό κοινό, που διήρκεσε πάνω από 1,5 μήνα, να πείσουν την πλειοψηφία των μετόχων αλλά και μεγάλα ξένα θεσμικά funds να υιοθετήσουν την πρότασή τους (“Change4Ellaktor”) για αλλαγή της διοίκησης στον μεγαλύτερο κατασκευαστικό όμιλο της χώρας. Είναι αξιοσημείωτο ότι, για πρώτη φορά στα ελληνικά επιχειρηματικά χρονικά, η αλλαγή αυτή συντελέστηκε μέσω της γενικής συνέλευσης, όπου οι μέχρι πρότινος μέτοχοι μειοψηφίας, οι αδελφοί Καλλιτσάντση, κατάφεραν σε διάστημα λίγων εβδομάδων να αυξήσουν την επιρροή τους και να αποκτήσουν εντέλει τον έλεγχο της εταιρείας. Όλα αυτά ενώ είχαν να αντιμετωπίσουν ένα από τα ισχυρότερα στην Ελλάδα επιχειρηματικά “τζάκια”, την οικογένεια Μπόμπολα, όπως και έναν από τους πλέον παραδοσιακούς κατασκευαστές της χώρας, τον Δημήτρη Κούτρα.
Ανάλογα εμβληματικά επιχειρηματικά θρίλερ (proxy fights) έχουν εκτυλιχτεί στο παρελθόν, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, για τον έλεγχο μερικών από τα μεγαλύτερα επιχειρηματικά ονόματα όπως η Bank of America, η Hewlett Packard και η Time Warner. Ωστόσο, αντικατάσταση διοίκησης βασικών μετόχων με αμφισβήτηση μέσω της γενικής συνέλευσης είναι η πρώτη φορά που εκτυλίσσεται στην ελληνική αγορά.
Τα ορόσημα
Η κίνηση ματ των αδελφών Καλλιτσάντση υπήρξε, όπως σχολιάζουν παράγοντες της αγοράς, αποτέλεσμα μιας σειράς παραγόντων και πρωτίστως της εφαρμογής ενός καλά οργανωμένου, στην κάθε λεπτομέρειά του, σχεδίου με την ονομασία “Change4Ellaktor” που έγινε γνωστό στις 13 Ιουνίου. Τότε οι Αναστάσιος και Δημήτρης Καλλιτσάντσης, αφότου υπέβαλαν την παραίτησή τους από τις θέσεις του προέδρου και του αντιπροέδρου, αντίστοιχα, του ομίλου, κατέθεσαν επισήμως αίτημα για εκλογή νέου διοικητικού συμβουλίου από τους μετόχους κατά την τακτική συνέλευση.
Η πρωτοβουλία αυτή υπήρξε η κορύφωση μιας πολυετούς διάστασης απόψεων, σχετικά με τη δέουσα επιχειρηματική στρατηγική, ανάμεσα στην πλευρά των αδελφών Καλλιτσάντση και την πλευρά των Δημήτρη Κούτρα και Λεωνίδα Μπόμπολα. Οι ενδοεταιρικές διαφωνίες, που ήταν έντονες κατά την τελευταία διετία, έγιναν έκδηλες κατά τη γενική συνέλευση του καλοκαιριού 2017 οπότε ο τότε αντιπρόεδρος της Ελλάκτωρ, Δημήτρης Καλλιτσάντσης, επέλεξε να παρακολουθήσει τη διαδικασία από τις θέσεις των μετόχων και όχι από τα έδρανα της διοίκησης.
Στο μεσοδιάστημα, το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών, που άνοιξαν οι πολυετείς κακές οικονομικές επιδόσεις, γιγαντώθηκε εξαιτίας δύο σοβαρών ζητημάτων. Το πρόστιμο της Επιτροπής Ανταγωνισμού για σύσταση καρτέλ, το οποίο, όπως διαφάνηκε στη γενική συνέλευση της περασμένης Τετάρτης, η πλευρά Καλλιτσάντση καταλογίζει στον Δημήτρη Κούτρα. Αλλά και η δικαστική υπόθεση της Κύπρου όπου η Ηλέκτωρ Κύπρου και ο Λεωνίδας Μπόμπολας φέρεται να ενεπλάκησαν σε υπόθεση δωροδοκίας δημοσίων υπαλλήλων στη Μεγαλόνησο. Τα δύο αυτά γεγονότα δημιούργησαν δυσθεώρητο χάσμα μεταξύ των δύο στρατοπέδων και άνοιξαν τη συζήτηση για την πλήρη αλλαγή εταιρικής διακυβέρνησης στον όμιλο. Ως αποτέλεσμα, στη γενική συνέλευση του Ιουνίου 2017, η διοίκηση του ομίλου υπό τον Λεωνίδα Μπόμπολα, τότε, είχε δεσμευθεί για την εφαρμογή ενός πλάνου για την ευρεία αναδιάρθρωση του ομίλου και την αλλαγή με την υιοθέτηση Κώδικα Δεοντολογίας και Προγράμματος Κανονιστικής Συμμόρφωσης.
Οι αποφάσεις όμως, της γ.σ. του περυσινού καλοκαιριού δεν κατάφεραν να αμβλύνουν τις διαφορές και γι’ αυτό οι δύο πλευρές συμφώνησαν να εξαγοράσει η μία το μερίδιο της άλλης πλευράς με βάση συμφωνημένη τιμή (2 ευρώ ανά μετοχή) και την αρχή “όποιος φέρει, πρώτος, τα χρήματα αγοράζει και η άλλη πλευρά πουλάει”. Η συμφωνία αυτή στέφθηκε με αποτυχία, οδηγώντας σε κορύφωση της διένεξης μεταξύ των δύο πλευρών, σε τέτοιο βαθμό που η λήψη “αναγκαίων και επειγουσών αποφάσεων να είναι ιδιαίτερα δύσκολη”, όπως είπε, κατά τη γ.σ. της περασμένης Τετάρτης, ο Αναστάσιος Καλλιτσάντσης.
Ως εκ τούτου, οι αδελφοί Καλλιτσάντση συγκρότησαν, με την αρωγή ξένων ειδικευμένων συμβούλων, την πρωτοβουλία “Change4Ellaktor” για τη χάραξη νέας στρατηγικής, προκειμένου “να αρθεί το διοικητικό αδιέξοδο” της Ελλάκτωρ. Εκτός από σειρά ευρύτατων αλλαγών και τη χάραξη νέας στρατηγικής, που δεν περιλαμβάνει την πώληση των θυγατρικών εταιρειών Άνεμος και Reds, προτάθηκε η σύσταση ενός νέου διοικητικού συμβουλίου με πρόεδρο τον Γιώργο Προβόπουλο, που έχει διατελέσει πρόεδρος της Τράπεζας της Ελλάδος και έχει διοικήσει ορισμένες από τις μεγαλύτερες εγχώριες συστημικές τράπεζες και διευθύνοντα σύμβουλο τον Αναστάσιο Καλλιτσάντση. Το μπαράζ συναντήσεων με ξένα θεσμικά funds με μεγάλες θέσεις στην Ελλάκτωρ, η επένδυση άνω των 50 εκατ. ευρώ από τους αδελφούς Καλλιτσάντση με στόχο την αύξηση του ποσοστού τους στην εισηγμένη, η πρόταση Προβόπουλου και το “χαρτί” της ενισχυμένης εταιρικής διακυβέρνησης έπεισε τους ξένους επενδυτές και τους μετόχους για την αξιοπιστία της πρότασης “Change4Ellaktor”. Έτσι, η πρωτοβουλία, που εμπεριείχε την πρόταση για ανάκληση όλων των μελών του διοικητικού συμβουλίου, συγκέντρωσε το 52,92% των ψήφων των μετόχων, ενώ κατά αυτής ψήφισε το 46,808% των μετόχων στη μετ’ αναβολής γενική συνέλευση της περασμένης Τετάρτης.
Το παρασκήνιο
Η γενική συνέλευση έλαβε χώρα στην έδρα της Ελλάκτωρ σε κατάμεστη αίθουσα. Πρώτοι εμφανίστηκαν οι αδελφοί Καλλιτσάντση, οι οποίοι και κάθισαν στην πρώτη σειρά αριστερά. Ακολούθησε ο Δημήτρης Κούτρας, ο οποίος κάθισε στην πρώτη σειρά δεξιά, ενώ ο Λεωνίδας Μπόμπολας πήρε τη θέση του στο προεδρείο. Κατά τις τοποθετήσεις, αρκετοί μέτοχοι εκδηλώθηκαν χειροκροτώντας με θέρμη την πλευρά των μετόχων που υποστήριζαν. Στο πίσω μέρος της αίθουσας έδωσαν το “παρών” μέλη της οικογένειας Κούτρα. Τη συνέλευση, εξάλλου, παρακολουθούσαν με έντονο ενδιαφέρον και αγωνία στελέχη και εργαζόμενοι από τον χώρο του εστιατορίου όπου είχαν τοποθετηθεί οθόνες που αναμετέδιδαν τα τεκταινόμενα αλλά και την καταμέτρηση.
Μετά από αίτημα της πλευράς Καλλιτσάντση, η ψηφοφορία γινόταν φανερά μετά από κλήση του μετόχου, με αποτέλεσμα να είναι γνωστό ποιος ψήφισε τι. Αρχικά ψήφισαν οι ιδιώτες μέτοχοι και οι Έλληνες θεσμικοί, με φθίνουσα σειρά ανάλογα με τον αριθμό των μετοχών και των δικαιωμάτων ψήφου. Στο πέρας της διαδικασίας η πλευρά Καλλιτσάντση είχε ξεκάθαρο προβάδισμα κοντά στο 1 εκατ. δικαιώματα ψήφου και ακολούθησαν ξένες τράπεζες και funds.
Καθοριστικές για τη διεύρυνση της διαφοράς ήταν οι ψήφοι της Generali και του Global X, που υποστήριξαν την πρόταση της “Change4Ellaktor” με πάνω από 6 εκατομμύρια ψήφους. Από τους ξένους θεσμικούς, τα επενδυτικά κεφάλαια, τα hegde funds και τα private equities στην πλειοψηφία τους τάχθηκαν με την πλευρά Καλλιτσάντση, ενώ υπέρ της πλευράς Μπόμπολα-Κούτρα, ψήφισαν περισσότερα pension funds. Μεταξύ των μετόχων της Ελλάκτωρ, εκτός από τους παραδοσιακούς επενδυτές, αξίζει να αναφερθεί ότι περιλαμβάνεται και η Ford Motor Company η οποία μάλιστα είχε δύο πακέτα μετοχών.
Μόλις ολοκληρώθηκε η καταμέτρηση του κρίσιμου θέματος 9 για την ανάκληση του συνόλου των μελών του Δ.Σ., ο Λεωνίδας Μπόμπολας άλλαξε τυπικά και συμβολικά θέση κατεβαίνοντας στις θέσεις των μετόχων.
Ο ρόλος Προβόπουλου
Η τοποθέτηση στο τιμόνι του ομίλου Ελλάκτωρ του Γιώργου Προβόπουλου υπήρξε καταλυτικής σημασίας για την επικράτηση της πρότασης της πλευράς Καλλιτσάντση. Όπως έχει αναφέρει ο πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος “σκοπός είναι να αλλάξει όλη η εταιρική διακυβέρνηση, που σήμερα λειτουργεί με παρωχημένα ελληνικά πρότυπα οικογενειοκρατίας”. Όπως ακόμη έχει σημειώσει, είναι απαραίτητο να αλλάξει θεμελιωδώς το πλαίσιο διακυβέρνησης, ειδάλλως η εταιρεία είναι καταδικασμένη σε πολυετή στασιμότητα. Εξάλλου, η έμφαση της πλευράς Καλλιτσάντση στην αλλαγή εταιρικής διακυβέρνησης της Ελλάκτωρ συνέβαλε στην εξασφάλιση της ψήφου εμπιστοσύνης των ξένων θεσμικών επενδυτών. Αναφορικά με τη νέα σύνθεση του διοικητικού συμβουλίου, ο κ. Καλλιτσάντσης ανέφερε την Τετάρτη, ενόψει της θέσης σε ψηφοφορία της πρότασής του, ότι “χρειάζονται επαγγελματίες από διαφορετικούς χώρους ώστε να προκύπτει η σύνθεση διαφορετικών απόψεων και προσλαμβανουσών παραστάσεων”.
Είπαν στη γ. σ.
Αναστάσιος Καλλιτσάντσης, διευθύνων σύμβουλος Ελλάκτωρ
“Τα τελευταία δύο χρόνια είχαμε φτάσει να είμαστε σε ένα διοικητικό συμβούλιο που είναι σε απόλυτο αδιέξοδο να λάβει αναγκαίες και επείγουσες αποφάσεις. Δεν υπάρχει τίποτα το προσωπικό με τα μέλη του (σ.σ.: προγενέστερου) δ.σ. Απλώς δεν λειτουργούμε”.
Δημήτρης Καλλιτσάντσης, μέλος δ.σ. Ελλάκτωρ
“Κατηγορούμαστε επειδή αγοράζουμε μετοχές. Δηλαδή θεωρείτε ότι είναι περίεργο και πρωτοφανές να επενδύει κάποιος σε αυτό που προτείνει, καταβάλλοντας περισσότερα από 50 εκατ. ευρώ”.
Λεωνίδας Μπόμπολας, πρώην διευθύνων σύμβουλος Ελλάκτωρ
“Τα τελευταία 20 χρόνια είχαμε, κατά κάποιον τρόπο, μία συνεργασία οικογενειών, της δικής μου, του κ. Κούτρα, των κ. Καλλιτσάντση και του κ. Τρίχα, σε ένα πολυμετοχικό σχήμα. […] Ως υπεύθυνος των τομέα παραχωρήσεων και περιβάλλοντος, πέτυχα αποδόσεις άνω του 10%”.
Δημήτρης Κούτρας, πρώην αντιπρόεδρος Ελλάκτωρ
“Δοκίμασα να πάρω το ποσοστό του 10% του κ. Τζιβέλη, αλλά δεν με άφησαν οι συνέταιροι. Και τώρα θα αγόραζα κάποιες μετοχές, αλλά δεν πρόλαβα διότι αιφνιδιαστήκαμε”.
Πηγή: www.capital.gr